W dniach 27–29 lutego 2020 roku Olsztyn po raz trzydziesty szósty stał się przestrzenią prezentacji kultury kresowej za sprawą festiwalu „Kaziuki-Wilniuki”. Wydarzenie to od lat przybliża mieszkańcom Warmii i Mazur tradycje Wileńszczyzny, łącząc walory popularnonaukowe z występami artystycznymi.
Organizacją tej edycji zajęły się wspólnie: Towarzystwo Przyjaciół Wilna i Ziemi Wileńskiej w Olsztynie, Lidzbarski Dom Kultury, Miejski Ośrodek Kultury w Olsztynie oraz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Patronat honorowy nad przedsięwzięciem objęli: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego Gustaw Marek Brzezin oraz Prezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz.
 |
| Kaziuki-Wilniuki w Olsztynie 2020 r. Plakat. |
Śladami historii i prasy – spotkania popularnonaukowe
Festiwal miał rozbudowaną strukturę, która wykraczała poza same prezentacje muzyczne. Pierwsze dwa dni poświęcono debatom historycznym oraz popularyzacji wiedzy o Kresach Północno-Wschodnich II Rzeczypospolitej:
-
27 lutego (czwartek), godz. 17:00: W Kamienicy Naujacka przy ul. Dąbrowszczaków 3 odbył się wykład Piotra Bojarskiego – historyka, pracownika Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego oraz prezesa olsztyńskiego Towarzystwa Przyjaciół Wilna i Ziemi Wileńskiej. Prelekcja zatytułowana „Śladami tradycji. Jarmarki kaziukowe w prasie wileńskiej. Wybrane przykłady” stanowiła faktograficzną podróż w czasie do Wilna lat trzydziestych XX wieku.
-
28 lutego (piątek), godz. 12:00: Również w Kamienicy Naujacka zorganizowano spotkanie dyskusyjne „Uwikłani w historię”, skierowane do młodzieży licealnej. Miało ono na celu ukazanie przeszłości z perspektywy emocji i jednostkowych doświadczeń, o których rzadko wspomina się na standardowych lekcjach historii. W panelu wzięli udział badacze i regionaliści: dr Maria Korybut-Marciniak (badaczka ziem litewsko-białoruskich w XIX wieku), Krzysztof Rutkowski (nauczyciel i członek Towarzystwa Miłośników Wołynia i Polesia) oraz Piotr Bojarski.
 |
| Fot. Elżbieta Mierzyńska. Na scenie. |
Koncert Finałowy: „Ukochana ziemio ma – Wileńszczyzno”
Kulminacyjnym punktem trzydniowego programu był sobotni koncert finałowy, który rozpoczął się 29 lutego o godzinie 11:00 w Centrum Konferencyjno-Szkoleniowym UWM przy ul. Dybowskiego 11. Wydarzeniu towarzyszył tradycyjny Jarmark Wileński, prezentujący regionalne rzemiosło i kulinaria.
Na scenie zaprezentowało się kilka formacji kultywujących tradycje muzyczne i taneczne:
- Polski Zespół Artystyczny Pieśni i Tańca „Wilia” – reprezentujący tradycyjny nurt wileński,
- Zespół Folkowy FOLK VIBES – łączący elementy tradycyjne z nowoczesnymi aranżacjami,
- Zespół Tańca Ludowego ZTL „Perła Warmii” – któremu na scenie towarzyszyła kapela „Ojdana”, gdzie na cymbałach zagrał Mieczysław Dziemidowicz.
Mój debiut i zakulisowe spotkania z tradycją
Podczas tego koncertu finałowego miałem okazję wystąpić po raz pierwszy w historii moich spotkań z olsztyńskimi Kaziukami. Gra na cymbałach spotkała się z bardzo ciepłym przyjęciem ze strony zgromadzonej publiczności, co przyniosło mi ogromną osobistą satysfakcję.
Poza samą prezentacją sceniczną, niezwykle cennym elementem festiwalu były dla mnie rozmowy toczone za kulisami. Miałem okazję osobiście porozmawiać z kluczowymi postaciami wileńskiej sceny kulturalnej: Anną Adamowicz, znaną szerzej jako „Ciotka Franukowa” (która z właściwą sobie swadą prowadziła sobotni koncert), oraz Dominikiem Kuziniewiczem, występującym jako „Wincuk”. Wymiana doświadczeń z osobami tak głęboko zakorzenionymi w kulturze i gwarze wileńskiej to bezcenny punkt tego wyjazdu.