W 2014 roku nakładem wydawniczym ukazała się płyta zatytułowana „Oj wiosna, ty wiosna” w wykonaniu kapeli Chłopcy z Nowoszyszek. Publikacja ta stanowi istotny dokument fonograficzny, rejestrujący unikalne zjawisko przenikania się tradycji muzycznych na pograniczu kulturowym. Trzon repertuarowy zespołu osadzony jest w instrumentarium, w którym cymbały stanowią jeden z kluczowych elementów faktury brzmieniowej, współtworząc bogate tło dla tradycyjnych pieśni i melodii tanecznych.
Rodowód kapeli i działalność społeczno-kulturalna
Kapela Chłopcy z Nowoszyszek wywodzi się z okolic osady Posejnele na Suwalszczyźnie, a początki wspólnej działalności artystycznej jej muzyków sięgają formacji efemerycznych, funkcjonujących na długo przed oficjalnym skonsolidowaniem grupy. Zespół wykazuje ponad trzydziestoletni staż na scenie muzyki tradycyjnej, łącząc aktywność wykonawczą z szeroko zakrojoną animacją kultury. Oprócz koncertów muzycy regularnie inicjują warsztaty edukacyjne oraz wydarzenia promujące ekologiczny tryb życia, oparty na poszanowaniu natury oraz idei wolności od żywności modyfikowanej genetycznie (GMO).
Ważnym elementem ich działalności jest organizacja festiwalu „Oj Wiosna Ty Wiosna”. Przedsięwzięcie to służy dokumentacji oraz żywej kontynuacji dziedzictwa subregionu, oferując uczestnikom interdyscyplinarny program obejmujący warsztaty instrumentalne, wokalne, choreograficzne, rytmiczne oraz pokazy filmowe.
Źródła repertuarowe i specyfika stylistyczna
Warstwa muzyczna zarejestrowana na omawianym nośniku reprezentuje miks stylistyczny, łączący cechy dialektów muzycznych Suwalszczyzny i Wileńszczyzny. Głównym źródłem rekonstrukcji materiału dźwiękowego dla kapeli pozostaje spuścizna wybitnych depozytariuszy tradycji regionu: suwalskiego skrzypka Franciszka Racisa oraz wileńskiego cymbalisty Wacława Kułakowskiego.
Warto podkreślić, że perspektywa badawcza zespołu uległa rozszerzeniu w wyniku ekspedycji terenowych na Białoruś. Bezpośredni kontakt z tamtejszymi muzykami zaowocował włączeniem do repertuaru kapeli wątków melodycznych charakterystycznych dla tradycji Grodzieńszczyzny, co nadaje ich interpretacjom transgraniczny wymiar.
Analiza zawartości fonograficznej albumu
Płyta zawiera 22 utwory, które wyróżniają się oryginalnymi zapowiedziami słownymi, wprowadzającymi słuchacza w kontekst danej melodii. Kilka z zarejestrowanych pozycji opiera się na tej samej linii melodycznej co utwory wykonywane niegdyś między innymi przez cymbalistę Józefa Krupskiego, choć występują one w odmiennych wariantach interpretacyjnych i agogicznych. Przykładowo, zaprezentowany na krążku utwór zatytułowany „Walc kajdaniarski” stanowi zespołową, realizację wariantową szerzej znanego w tradycji rodzinnej „Walca niebieskiego”. Całość wydawnictwa stanowi cenne źródło poznawcze dla badaczy i miłośników instrumentarium tradycyjnego, zasługujące na szczególną rekomendację.
