Z dużą radością odkryłem, że we wrześniowym biuletynie Original Dulcimer Players Club (ODPC) ukazał się mój artykuł „Cymbały w Polsce: ciągłość, przesiedlenia i odrodzenie” (Hammered Dulcimers in Poland: Continuity, Displacement, and Revival). Tekst zajmuje cztery ostatnie strony biuletynu – od 7 do 10.
ODPC to amerykańskie stowarzyszenie skupiające muzyków i miłośników cymbałów. Od niedawna również jestem jego członkiem, dlatego publikacja tego artykułu sprawiła mi szczególną satysfakcję.
W tekście przedstawiłem amerykańskim czytelnikom współczesny obraz cymbałów w Polsce. Punktem wyjścia są dwie tradycje o bardzo różnych losach. Pierwsza rozwija się przede wszystkim w południowo-wschodniej Polsce, zwłaszcza na Rzeszowszczyźnie, gdzie przekaz gry na cymbałach zachował ciągłość i nadal pojawiają się kolejne pokolenia wykonawców.
Druga to bliska mi osobiście tradycja wileńska, przeniesiona po II wojnie światowej wraz z przesiedlonymi muzykami na tereny dzisiejszej Polski. Wojna, zmiana granic i rozproszenie dawnych społeczności sprawiły, że jej dalsze trwanie wyglądało zupełnie inaczej. Dawne środowisko muzyczne przestało istnieć, a tradycja przetrwała dzięki pojedynczym muzykom, rodzinom i późniejszym próbom jej podtrzymania.
Piszę również o wykonawcach, którzy dziś dochodzą do cymbałów poza tymi dwoma historycznymi środowiskami, o festiwalach, na których można usłyszeć ten instrument, oraz o współczesnych polskich budowniczych cymbałów.
W rezultacie powstaje obraz nie jednej, lecz kilku równoległych historii tego samego instrumentu. Cymbały mogą być dziedzictwem przekazywanym bez przerwy przez kolejne pokolenia, pamiątką świata i rodzinnej ziemi pozostawionej za sobą albo instrumentem odkrytym zupełnie na nowo przez człowieka, który wcześniej nie miał z tą tradycją żadnego związku.
Publikację tego tekstu traktuję jako ważne osobiste osiągnięcie. Od wielu lat gram na cymbałach, dokumentuję ich historię i zajmuję się badaniem tradycji gry na tym instrumencie, dlatego możliwość przedstawienia polskich doświadczeń zagranicznemu środowisku skupionemu właśnie wokół cymbałów ma dla mnie szczególne znaczenie.
Dziękuję Brianowi Burchettowi, prezesowi Original Dulcimer Players Club, za przyjęcie mnie do grona członków ODPC oraz za opublikowanie mojego artykułu.
Cały wrześniowy biuletyn ODPC 2026 można przeczytać tutaj:
https://drive.google.com/file/d/1L0mBkjy8PQKc63QVQDebHdVk7eVVJroC/view?usp=drive_link