Dnia 19 maja 2021 roku udzieliłem telefonicznego wywiadu dla Polskiego Radia Olsztyn. Rozmowę na antenie poprowadził redaktor Robert Lesiński. Wywiad stał się okazją do szczegółowego omówienia mojej drogi muzycznej, specyfikacji technicznej cymbałów oraz wspomnień z występów festiwalowych. Poniżej znajduje się uporządkowany i rozwinięty zapis tematów, które poruszyliśmy podczas tej audycji.
Rodzinne korzenie: Śladami Józefa Krupskiego
Moja historia z cymbałami zaczęła się od słuchania, jak gra mój dziadek, Józef Krupski. Gdy byłem dzieckiem i przyjeżdżałem do niego na wakacje czy ferie zimowe do Kętrzyna, po prostu przesiąkałem tą muzyką. Dziadek dawał mi pałeczki do rąk i sadzał przed instrumentem, ale wtedy jeszcze niewiele z tego wychodziło.
Do grania wróciłem dopiero 20 lat po jego śmierci, żeby kontynuować rodzinną tradycję. Instrument dziadka – który sam budował – niestety się nie zachował. Sam nie potrafiłem zrobić takich cymbałów, więc musiałem je zamówić. Całej gry uczyłem się sam, bazując na nagraniach, które zostały po Józefie Krupskim.
85 strun i codzienne strojenie
Cymbały wileńskie, na których gram, mają 85 strun. Taki instrument wymaga sporo cierpliwości, zwłaszcza przy przygotowaniu go do gry:
-
Wrażliwość na otoczenie: Cymbały mocno reagują na zmiany temperatury i wilgotności powietrza, przez co struny szybko się rozstrajają.
-
Strojenie kiedyś i dziś: Dziadek stroił swoje cymbały wyłącznie na słuch. Zajmowało mu to prawie cały dzień, żeby wieczorem zagrać koncert dla rodziny. Ja używam stroika elektronicznego. Zajmuje mi to około pół godziny, dzięki czemu mam po prostu więcej czasu na samo granie.
Wspomnienia z festiwalu „Jawor” w Tokarni
W wywiadzie wróciliśmy też do Wojewódzkiego Przeglądu Muzyki Ludowej „Jawor”, którego byłem laureatem. Dzięki temu pojechałem na ogólnopolski finał tego festiwalu do Tokarni koło Kielc. To był jeden z moich najbardziej pamiętnych występów.
Zaskoczyło mnie tam niesamowite zasłuchanie publiczności. Ludzie stali pod sceną i słuchali w kompletnej ciszy, mimo że nieco dalej tętniły życiem stragany i gastronomia. Dla wielu z nich była to pierwsza okazja, żeby zobaczyć i usłyszeć cymbały na żywo. Większość osób zna je tylko z kilku linijek Pana Tadeusza, ale nie wie, jak brzmią w rzeczywistości.
Samo przygotowanie też miało swój klimat. Po podróży autobusem instrument zupełnie się rozstroił przez zmianę warunków. Musiałem go nastroić i ograć w małym domku obok sceny. Szybko zebrała się tam grupka zaciekawionych ludzi, którzy dopytywali, co to za instrument. Z Tokarni przywiozłem nagrodę specjalną dla wykonawców z Warmii i Mazur. Miałem też okazję posłuchać innych – w pamięci utkwił mi genialny, starszy skrzypek z Kielecczyzny, którego nazwiska niestety nie zapamiętałem.
Od syntezatorów do muzyki tradycyjnej
Zanim zająłem się cymbałami, przez około 20 lat tworzyłem muzykę elektroniczną. Komponowałem i grałem na syntezatorach analogowych i cyfrowych, wydałem kilka płyt i grałem na festiwalach.
Moją ostatnią płytę w tym nurcie nagrałem z udziałem znanych nazwisk. Pojawili się tam: Sławomir Łosowski (Kombi), Władysław Komendarek (Exodus) oraz Andrzej Mierzyński z Olsztyna (Andymian) i inni. Po tym albumie poczułem, że zamknąłem pewien etap, zrealizowałem się w tej przestrzeni i przyszedł czas na rodzinną tradycję. Porzuciłem elektronikę na rzecz cymbałów. Dzisiaj tej pierwszej już tylko słucham, a gram wyłącznie na cymbałach.
Archiwum dźwiękowe
Rozmowa na antenie miała też zachęcić innych wykonawców z regionu do zgłaszania się do kolejnej edycji przeglądu „Jawor”.
Pełnego zapisu audycji, w którą wpleciono moje nagrania (w tym wykonywany przeze mnie Walc niebieski), można wysłuchać pod poniższym linkiem: